Verhaar_Wiki

• 0K = -273ºC
• 237K = 0ºC
• 337K - 100ºC
• Eenheden die naar een persoon zijn genoemd, worden afgekort met een hoofdletter, alle andere met een kleine. Voorbeelden van de eerste zijn Ampère en Kelvin, van de tweede de meter.

• Kijk uit met miljard ($10^9$), biljard ($10^{15}$), enz. In Engelstalige teksten kent men het achtervoegsel -jard niet, alleen maar -joen. Bij ‘a billiard’ denkt men aan een biljarttafel. Een miljard is daar a billion en wat wij een biljoen ($10^{12}$) noemen wordt a trillion, enzovoort. Internationaal standaardiseren is lastig.
• De cijfers in de kolom ‘in cijfers’ zijn verdeeld in blokjes van drie met een spatie (lege positie) ertussenin. Dat vergemakkelijkt het tellen. Meer betekenis heeft het niet. Soms zet men in plaats van de spatie een punt. Dat kan verwarrend zijn, omdat in sommige Engelstalige landen een punt wordt geschreven in plaats van onze komma. Ook de meeste zakrekenmachines doen dat (helaas!). Om de verwarring nog wat te vergroten, worden komma’s dan vaak gebruikt als scheidingsteken tussen de blokjes van drie. Bij het zendexamen houdt men zich aan de Europese standaard.
• Alle voorvoegsels hebben kleine letters als ze voluit worden geschreven. De voorvoegsels ‘kilo’ en kleiner worden afgekort met een kleine letter, alle grotere met een hoofdletter. Een mm en een Mm zijn dus niet hetzelfde. Een mm is een millimeter, het duizendste deel van een meter. Een Mm is een megameter, dat is 1 miljoen meter, ofwel 1000 km.
• Het enige tweelettervoorvoegsel ‘da’ (maal 10) wordt tegenwoordig afgeraden. Het is in een systeem met stappen van drie nullen voor of achter de komma ook onnodig. Dat geldt ook voor de voorvoegsels ‘h’, ‘d’ en ‘c’. Je ziet ze nog wel in sommige eenheden, zoals ha (hectare, geen SI-eenheid), dm (decimeter) en cm (centimeter). In de radiotechniek kom je ze nauwelijks (meer) tegen.
• De kilogram (kg) is met zijn voorvoegsel ‘k’ eigenlijk een rare basiseenheid. Ook dat is een erfenis. Die komt uit de tijd waarin een eenhedenstelsel werd gebruikt met de gram (g) als eenheid van massa. 1 000 000 kg is daarom niet een Mkg, maar een Gg (gigagram). In het spraakgebruik hebben we het dan vaak over 1000 ton, maar de ton (1000 kg) is geen officiële SI-eenheid.
• Je gebruikt de voorvoegsels het liefst zo, dat de bijbehorende getallen kleiner dan 1000 en groter dan 0,001 zijn. Voorbeeld: ’10 000 m’ mag best, maar schrijf liever ‘10 km’.

Met de eenheden voor tijd is men minder consequent geweest. Er zitten nog steeds 60 seconden in een minuut, 60 minuten in een uur en 24 uren in een dag (etmaal). Daar is niets tientalligs aan. Vooral daarom wordt vooral de eenheid uur nog steeds gebruikt, al is de seconde (s) de officiële SI-eenheid. Het uur wordt internationaal afgekort tot h (van het Latijnse hora voor Auur). Een uur is dus 3600 s of 3,6 ks. Vrijwel niemand zegt dat.

De eenheid minuut gebruiken we in de natuurkunde weinig. De afkorting is meestal ‘min’, maar ‘minuut’ wordt ook wel eens voluit geschreven.

Afgeleide eenheden zijn combinaties van basiseenheden. Snelheid bijvoorbeeld is lengte per tijd. Die kun je uitdrukken in meter per seconde (m/s) of km/uur (km/h). We zullen in de loop van deze cursus verschillende afgeleide eenheden tegenkomen.

1. Wat tussen haakjes staat, gaat altijd voor.
2. Machtsverheffen gaat vóór vermenigvuldigen en vermenigvuldigen gaat vóór optellen. Daar hebben we dus onze rangorde weer in beeld. In 𝑎 + 𝑏$𝑐^2$ bereken je eerst $𝑐^2$, dan vermenigvuldig je de uitkomst met b en telt dan pas a erbij op.
3. Optellen/aftrekken, zoals a+b+c-d+f mag in willekeurige volgorde, maar de kans op fouten is het kleinst bij de volgorde zoals het er staat.
4. In een deling bereken je teller en noemer eerst. Pas daarna voer je de deling uit. In $$\frac{a + b + c}{xy} $$ doe je dus $\frac{(a+b+c)}{(x\cdot y)} $
5. Vermenigvuldigen, zoals a.b.c mag in elke volgorde. Pas op als er een deling in zit. Zet die aan het eind, bijvoorbeeld 𝑎. 𝑏. 𝑐/𝑑. Nog beter: schrijf $\frac{abc}{d}$ Dan is er geen misverstand mogelijk. Zie regel 4.
6. Bij wortels komt wat ‘onder’ het wortelteken staat, eerst. Voorbeeld: bij $\sqrt{ab} $ reken je eerst a*b uit en dan bereken je daarvan de (vierkants)wortel.

Sommige lezers zullen op de basis- of lagere school het ezelsbruggetje Mijnheer Van Dale Wacht Op Antwoord hebben geleerd. Dat staat voor de volgorde machtsverheffen, vermenigvuldigen, delen, worteltrekken, optellen en aftrekken. Stuur deze mijnheer per direct met pensioen en vergeet hem zo snel mogelijk. Houd je vooral aan regel 1 en 2. De rest volgt vanzelf.

Samenvattend:

• Wat tussen haakjes staat, gaat altijd voor
• Verborgen haakjes zijn een lange deelstreep en de horizontale streep aan een wortelteken met daaronder optelling, vermenigvuldiging of wat voor bewerking ook
• Voor het overige geldt de rangorde: (1) macht, (2) vermenigvuldigen en delen, (3)

optellen, inclusief het optellen van negatieve getallen of grootheden.