======Kip: Verzorging, huisvesting en gedrag=====
====Doel van kippen houden====
Kippen worden voor verschillende doeleinde gehouden.

===Hobby (Particulier of kinderboerderij):===
  * Leggen van eieren
  * Show
  * Vlees

===Productie (pluimveehouderij)"===
  * Eieren
  * Vlees


====Levensloop====
Een ei komt na 21 dagen uit.
Man: Haan
Gecastreerde haan: Kapoen
Vrouw: Hen
Jong: Kuiken


====Voeding====
**Pluimveekorrel/ legkorrel:** Hoofdvoedsel van de kip. Korrel is langer houdbaar en alles wordt opgegeten.

**Pluimveemeel/ legmeel:** Hoofdvoedsel van de kip. Meel is minder lang houdbaar en er gaat meer voedsel verloren, maar bied kippen verrijking in de vorm van voedsel zoeken.

**Graan:** Vettig voer. Goede beloning of traktatie.

**Grit:** Vermalen schelpen of eierschalen. Dienen als calciumbron voor de kip. Calcium is onder andere nodig om de schalen van eieren te vormen.

**Maagkiezel:** Worden in de spiermaag gebruikt om voedsel mechanisch klein te malen.

====Uiterlijk====
Het verschil tussen haan en hen.
  * De haan is **groter** dan de hen.
  * De haan heeft **sierveren**, een mooier verenkleed dan de kip.
  * De haan heeft een **grotere kam**.

**AFBEELDING ANATOMIE VAN DE HAAN**

====Gewicht====

**GEWICHT AFBEELDING**

=====Gedrag=====

**AFBEELDING DAGINDELING KIP**

====Het leggen van een ei====
  - Hen gaat het nest in
  - Hen zit een half uur (of langer) rustig met eventueel de ogen gesloten
  - Er is toenemende onrust: hen tilt herhaaldelijk staart op en zet veren op de legbuik op.
  - Hen staat plotseling op, spreidt de poten.
  - Hen perst herhaaldelijk: ei komt steeds verder naar buiten.
  - Het nog vochtige ei komt naar buiten gevolgd door rode uitstulping.
  - Uitstulping wordt na enkele seconden ingetrokken, cloaca sluit.
  - Hen staat boven haar ei en verlaat nest al dan niet onder luid gekakel.
  - Hen eet en drinkt en vat dagelijkse routine weer op.


====Gedrag in grote groepen====
Kipper herkennen tot 100 soortgenoten.

In een grote groep bestaan meerdere rangorde, niet een grote ranorde.
Hierdoor ontstaan subgroepen:
  - Vaste delen in de stal
  - Hierdoorheen lopen kippen zonder groep.

Zware hanen of hennen met een grote kam staan hoger in de rang.
  - Krijgen eerder voedsel en water

Zwakke dieren worden aangepikt en trekken zich terug.
Hoe vaker een kip gepikt wordt, hoe lager in de pikorde (rangorde).

====Poetsen en stofbaden====
Kippen houden de veren in conditie door poetsen en stofbaden.

Vet dat in de stuitklier wordt geproduceerd, wordt door veren verspreid.

Oud vet en parasieten worden verwijderd.

Verenkwaliteit wordt beter:
  * Blijven losser
  * Houden warmte beter vast.

Alleen mogelijk met voldoende fijn strooisel.

Kippen gaan met de veren uitgezet zitten, schudden het zand tussen de veren in, wrijven het in met de snavel en schudden zich vervolgens weer uit.

=====Huisvesting=====
Goede huisvesting:
  - Comfortabel klimaat
  - Bewegingsvrijheid
  - Omgevingsverrijking
  - Comfortabel liggen en rusten

====Pluimveebedrijven====
Binnen de bedrijven is er een onderverdeling tussen legpluimvee en vleespluimvee.

Fokbedrijven en ouderdieren: Productie van broedeieren

Broederijen: Uitbroeden eieren.

Opfokbedrijven: Opfokken van jonge leghennen.

Leghennen: Eierproductie (bij absentie haan).

Vleeskuiken en slachtkuikens: Opfok eendagskuikens tot slachtgewicht.

====Huisvestingmogelijkheden====
Huisvesting hangt samen met type landbouw:
  * Gangbaar
  * Scharrel
  * biologisch


===Gangbaar en opfok vleeskuikens===
Vleeskuikens:
  * Grote stallen, veel kuikens
  * Ongeveer 21 kuikens per m2
  * Leeftijd slacht: 42 dagen
  * Geen toegang tot buiten

===Legbatterijen===
Verboden in 2012.

18 kippen op m2. Kippen zitten per 3 in hokken en kunnen niet omdraaien. Eieren vallen op een lopende band.

===Verrijkte kooien===
Komt voor in Europa, niet in Nederland.
Iets minder dan 1 a4tje ruimte per dier, 750 cm2 per kip.
  * Een zitstok
  * Legruimte
  * Strooiselbak voor stofbad
  * Minimale verrijking
  * Weinig ruimte


===Koloniehuisvesting===
  * Twee zitstokken
  * Legruimte
  * Strooiselbak
  * Minimale 2,5 m2 per kip
  * Minimumnorm in Nederland, maar komt weinig voor.

===Scharrelstal met volieresysteem===
  * Meest voorkomende type in Nederland
  * Twee a4tjes ruimte per kip
  * Maximaal 13 per m2
  * Minimaal 1/3 van de grond is dicht
  * Scharrelmogelijkheid
  * Minimaal 8 weken oud
  * Slacht leeftijd: 56 en 63 dagen

===Vrije uitloop===
  * Maximaal 9 per m2
  * Buiten 4 m2 per kip
  * Overdag toegang tot buiten
  * Begroeiing
  * Stimuleren natuurlijk gedrag

===Biologisch===
  * Maximaal 10 per m2
  * Snavel mag niet gekapt worden
  * Geen preventieve medicatie
  * Krijgen biologisch voer
  * Slacht leeftijd: 70 en 81 dagen