======Behandelen Zieke Dieren en Noodsituaties====== =====EHBO handelingen===== ====Spoed Patienten==== Normaal als een dier binnenkomt doe je: - Signalement - Anamnese - Algemene indruk - Algemeen onderzoek ====Spoed==== Bij spoed behandel je eerst hetgeen wat de aandacht nodig heeft. Bij spoed: - Blijf rustig - Zorg voor veiligheid van jezelf, omstanders en dier - Zorg voo hulp - Onderzoek > ABCDE - Indien mogelijk, dier behandelen - Ga altijd langs een dierenarts Blijf rustig: In paniek kan je niet werken. Zorgen voor veiligheid: Zorgen dat de situatie veilig is voor dier, mensen en jezelf. Zorgen voor hulp: Haal hulp zodat je het dier goed kan helpen. ====Spar==== Spar is de verouderde versie van het ABCDE-onderzoek. Spar staat voor: * Slijmvliezen * Ols * Ademhaling * Reflexen =====ABCDE-onderzoek===== Bekijk het dier van dichtbij, op een tafel indien mogelijk. Werk altijd vanaf de zijkant van de hond om bijtrisico te verminderen. ====A: Airway==== Airway: Luchtwegen of ademhalingsstelsel * Is de ademweg vrij? * Ademhalingsproblemen: Dier is benauwd * Oorzaak verstikking * Zijn er bijgeluiden * Alleen in de bek kijken indien nodig ====B: Breathing==== Breathing: Ademhaling > Regelmatige ademhaling Sta schuin achter de hond en kijk naar de onderkant van de buik en de zij. Vraag iemand anders het dier vast te houden. Ademhaling: * Diepte * Type (borst/ buik/ borst-buik) * Ritme * Frequentie (tellen) * 1 ademhaling is 1 keer in en 1 keer uit Slijmvliezen > kleur (kijk binnenkant lip, ooglid of vulva/ anus) * Roze: Geen afwijkingen * Rood: Ontsteking * Blauw: Zuurstoftekort * Geel: Geelzucht of leveraandoening * Zwart: Pigment of necrose (afsterven) * Wit/ Bleek: Schock, slechte circulatie, bloedarmoede, bloedverlies ====C: Circulation==== Circulation: Circulatie, bloedsomloop - regelmatige hartslag Voel in de liezen naar de hartslag. Pols: KRESS en Frequentie * Krachtig: Hoe krachtig voel je hem tegen je vingers * Regelmatig: Heeft hij een vast ritme * Equaal: Slagen beide kanten even sterk * Symmetrisch: Links en rechts tegelijk * Synchroon: Eerst hartslag, gevolgd door polsslag Slijmvliezen: CRT Cappulaire refill time: Terugstromen van het bloed Druk op de lip om het bloed eruit te drukken. Kijk of het binnen een seconde terugstroomt. * <1 seconden * Je bekijkt dit in de lip, niet het tandvlees ====D: Disability==== Disability: Bewustzijn niveau, werking van de zenuwen Bewustzijn niveau: * Alert * Sopor/ verminderd bewustzijn * Stupor/ bewusteloos * Coma/ diep bewusteloos Reflexen: * Dreigreflex: Met de hand naar het oog toe bewegen, het dier hoort te knipperen. * Ooglidreflex: Tik langs het oog, het dier hoort te knipperen. * Pupilreflex: Bedek het oog voor 5 of 10 seconden, de pupil hoort van groot naar klein te gaan wanneer het ligt erin valt. * Terugtrekreflex: Til de poot naar achter op, het dier hoort hem zelf weer terug te zetten. * Anusreflex: Tik rond de anus, de anus hoort terug te trekken. ====E: Exposure - Environment==== Exposure: Environment, omgeving, buitenkant dier * Neus * Ogen * Oren (geur) * Bek (tanden, tandvlees) * Huid * Haar * Nagels * Zooltjes (tussen de zooltjes) * Anus * Geslachtsdeel =====Noodgevallen===== ====Maagtorsie==== Maagtorsie: Maagkanteling Het is een aandoening die voorkomt bij honden die een diepe torso hebben: Grote honden. Het gebeurt na het eten, vaak met activiteit na het eten. De maag is van de bodem gekomen en over zichzelf heen gevouwen. * Grote hond * Na het eten * Risico: Activiteit/ Spelen Symptomen: Hond voelt zich ziek. Is aan het braken zonder dat er iets uitkomt: loos braken. De flank is gezwollen. * Loos braken * Flank gezwollen ====Slagaderlijke bloeding==== Slagaderlijke bloeding: Arteriele bloeding Bij een slagaderlijke bloeding verliest een dier heel snel bloed. Het bloed komt er in het ritme van de hartslag uit. Het bloed dat het dier verliest is helderrood, omdat er veel zuurstof in zit. * Snel bloedverlies * Bloedverlies in het ritme van de hartslag * Helderrood bloed De wond moet afgebonden worden. Als er niets is om mee af te binden, afknellen door te knijpen. Als het inwendig is moet tegendruk worden gegeven. Als het mogelijk is de holte vullen. Uitwendig: * Afbinden * Afknijpen Inwendig: * Tegendruk * Holte vullen ====Plaskater==== De penis van een kater heeft haakjes. De urineleider wordt vanaf de blaas kleiner tot de penis. Bij een blaasontsteking of gruis kan er wat vast komen te zitten in de urinebuis. Dan kan de urine er niet meer uit. De blaas wordt hierdoor groter. Asl er niets wordt gedaan kan de blaas knappen. * Kat probeert te plassen, maar plast niet * Alleen bij katers De blaas moet kleiner worden. Dit doe je door erdoorheen te prikken en de urine eruit te halen. Een stuk penis wordt eraf gehaald en de urineleider wordt opengehouden. * Blaas leegmaken door erdoorheen te prikken van buitenaf * Penis verwijderen ====Shock==== Shock wordt nog steeds niet helemaal begrepen. Een allergische reactie, zwaar bloedverlies en heftige gebeurtenissen kunnen shock veroorzaken. Bij shock trekt al het bloed naar de vitale organen. Het dier ziet bleek (slijmvliezen) en wordt koud. Een dier in shock moet je aan het infuus leggen en warm houden. ====Dood==== Wanneer is een dier dood? Een dood dier heeft geen pols, geen ademhaling, is koud, stijf (na 4-6 uur), heeft geen corneareflex (pupil). =====Noodverband aanleggen===== ====Verband aanleggen, poot==== Vraag om hulp van iemand anders. Deze persoon kan het dier vasthouden. BV bij de pols en elleboog. Dat maakt verband aanleggen makkelijker. - Leg een gaasje over de wond heen - Maak strookjes watten en doe deze tussen de tenen (ook de extra teen). Strookjes blijven beter zitten dan propjes. - Eventueel watjes op het gaasje om wondvocht op te vangen - Neem het synthetisch gaas, dat is dikker dan het dekverband en dient ter drukverdeling van het dekverband dat eroverheen komt. Je legt deze aan door eerst aan de bovenzijde van de poot het begin van het verband te leggen. Zorg dat je in het verband kijkt, niet erop. Je brengt het verband over de poot heen naar beneden ter hoogte van het verband aan de bovenzijde. Je brengt het verband weer op dezelfde manier terug. Vervolgens gaat het gaas langs de bovenzijde van de poot naar beneden en gaat in een hoek langs de poot. Draai het gaas rondom de poot omhoog, hoog genoeg om de druk te verdelen. Met elke slag bedek je 2/3 van de vorige. Zorg dat het verband strak genoeg zit. Er moeten twee vingers tussen het verband en de huid passen. - Doe met het dekverband hetzelfde als het gaas. Het dekverband moet een stukje onder het gaas beginnen en eindigen. ====Spalk==== Knip op maat als de spalk te lang is. Tussen de laag synthetische watten en dek verband komt de spalk. De spalk ligt tegen de achterkant van de poot. De "kom" van de spalk leg je op de elleboog, zo kan het dier zijn elleboog niet buigen. ====Verband leggen, kop==== - Gaasje op de wond - Begin met de synthetische watten op de bovenkant van de kop. Ga voor en achter langs de oren, onder en over de kop, en kruis over zichzelf heen. Zorg dat je genoeg uitstekende synthetische watten hebt om de druk van het drukverband te verdelen. Je mag indien nodig 2 synthetische watten rollen gebruiken. - Maak het dekverband op dezelfde manier vast. Zorg dat er overal synthetische watten uitsteken. ====Verband leggen, kop met oorwond==== Alleen bij een openwond op het oor. Als de oor een inwendige bloeding heeft; neem het dier mee naar de dierenarts. - Gaasje op de wond - Vouw oor naar bovenkant van de kop - Leg watjes tussen het oor en de kop om knellen van het oor te voorkomen - Ga met de synthetische watten over het oor met wond en vervolgens langs, onder en over de kop, langs het andere oor. Zorg ervoor dat er genoeg bedekt is om de druk van het dekverband te verdelen. - Ga op dezelfde manier met het drukverband om de kop heen. Zorg dat er overal synthetische watten uitsteken. =====Medicatie toedienen===== Oog, oor en orale medicatie geef je een label: Voor wie het is, hoe toe te dienen. ====Oog medicatie==== Oog medicatie tot kamertemperatuur brengen. Het oog moet eerst schoon zijn voor oogmedicatie kan worden toegediend. Hou onder de bek en achter het hoofd vast bij het schoonmaken. Met hand op de kop pak je de medicatie. Je brengt de hand naar voren en houd het bovenste ooglid omhoog, met de hand onder de bek hou je het onderste ooglid naar beneden. Druppel de juiste hoeveelheid in het onderste ooglid. Laat het oog los zodat het dier kan knipperen. ====Oor medicatie==== Oor medicatie moet meestal op kamertemperatuur. Werk buiten of in een makkelijk schoon te maken ruimte omdat de hond na toediening met zijn hoofd schudt. Vraag een collega of iemand anders de hond achter de kop en onder de bek vast te houden. Haal het oor omhoog en hou de tube in het oor. Dit doet de hond geen pijn, trommelvlies ligt dieper. Druk te tube in en houd hem ingedrukt tot hij het oor uit is. Zo komt er geen vuil in de tube. Maak na afsloop de ruimte schoon. ====Medicatie via de bek==== Een pil in voedsel verstoppen of direct in de bek toedienen. Eventueel een pillenschieter. Bij een kat: Stel de kat gerust door hem te aaien over de kop. Met een vloeiende beweging de kaak vasthouden en het hoofd naar boven halen. Trek de bovenlip omhoog, vaak gaat de mond dan open. Als dat niet het geval is kun je de onderkaak naar beneden doen met je andere hand. Houd je vingers uit de bek terwijl je hem openhoudt. Leg de pil achter in de bek/keel van de kat en laat hem zijn mond dicht doen. Houd de kop omhoog en aai de keel. Wanneer de kat zijn lippen aflikt heeft hij de pil doorgeslikt en kan je hem loslaten.