======Voeding====== =====Spijsverteringsstelsel===== Functie van spijsvertering: - Opnemen van voeding - Uitscheiden van niet-bruikbare stoffen - Energie aan het lichaam leveren - Afbreken van schadelijke stoffen ===In de mond=== In de mond maken je tanden voedsel klein. Dit is mechanische vertering. Speeksel heeft enzymen die koolhydraten (afgebroken door amylase), eiwitten en vetten beginnen af te breken. ===Honden en Katten=== Honden en katten eten vlees. Ze hebben geen amylase in hun speeksel, omdat ze geen koolhydraten eten. Vlees bestaat voornamelijk uit eiwitten en vetten. ===Gebit=== Herbivoor: Planteneters * Heeft plooikiezen * Herbivoren schuiven hun kiezen over elkaar om planten klein te krijgen Carnivoor: Vleeseters * Heeft knipkiezen, scherpere kiezen om vlees klein te krijgen * Heeft hoektanden om prooi mee te kunnen doden Omnivoor: Alleseters * Heeft knobbenkiezen, tussen knip- en plooikiezen in {{:zen:jaar_1:periode_1:gebitten.jpg?nolink&400|}} ===Tandformule=== Elk gebit heeft een vergelijkbare bouw met vier gebits elementen: **ICPM** **I**: Incisivi/ Snijtand **C**: Canini/ Hoektand **P**: Premolaren/ Valse kiezen **M**: Molaren/ Ware kiezen Links en rechts zijn gelijk in het gebit. Bij het maken van een tandformule hoef je maar 1 zijde te tekenen. Zet er dan wel x2 voor. Hoofdletter: Volwassen gebit Kleine letter: Melkgebit {{:zen:jaar_1:periode_1:tandformule1.jpg?nolink&400|}} =====Kiezen voersoort===== Bij het kiezen voor een voersoort is het belangrijk de voedingsbehoefte van een dier te overwegen. De voedingsbehoefte van een dier hangt af van: - Lichaamsbouw, is het dier groot of klein - Levenswijze, leeft het dier binnen of buiten - Levensfase, pup, volwassen of senior - Energiebehoefte, groeiende, lacterende, sportieve en werkende honden hebben een hogere energiebehoefte. - Individuele behoefte, ras eigenschappen of ziekte =====Verschillen meest voorkomende voersoorten===== ===Diergroepen en hun voer=== Honden en katten: Volledig en onvolledig voer Knaagdieren, konijnen en vogels: Enkelvoudig/ gemengd voer Herbivoren: Ruwvoer Reptielen: Voedseldieren/ brokjes Volledig voer: Precies afgestemd op de behoeften. Geperste brok: * Bereiding circa 75 graden Celsius * Minimale belasting voor grondstoffen * Granen voorgegaard Geextrudeerde brokken: * Bereiding over 130 graden Celsius * Krokante brok * Olien en vetten als laatst toegevoegd (origineel kapot gegaan tijden bereiding) ===Vormen voer=== KVV: Kant en klaar vers vlees BARF: Bones and raw food NRV: Natuurlijke rauwe voeding =====Etiketten===== Op een etiket kan je lezen wat er in een bapaald product verwerkt zit. Op deze manier kun je rekening houden met de voedselbehoeften van het dier. Hoofdbestanddeel: * Vleesgehalte = Eiwitpercentage * Graangehalte en/of aardappelgehalte: Minder is beter * Dierlijke vetten zijn beter dan plantaardige * Mineralen * E-nummers: Houdbaarheid Ongewenste producten: * Tarwe (gluten) * Soja, mogelijke voedselallergie * Melkproducten * Suiker: Vitamines zijn nodig voor afbraak * Bijproducten Additieven: Technisch, Sensorisch, Nutritioneel, Zootechnisch. =====Voedingsgerelateerde Afwijkingen===== **Nog geen informatie** =====Voedingsstoffen===== Er zijn 6 soorten voedingsstoffen: eiwitten, vetten, koolhydraten, vitamines, mineralen en water. ===Koolhydraten=== Hebben een plantaardige herkomst en bestaan uit suikers (sachariden). - Verteerbare koolhydraten zijn Mono-, di-, en polysachariden. - Koolhydrten hebben een ruwe celstof. ===Vetten=== Bestaan uit Essentiele vetzuren en niet-essentiele vetzuren. Essentiele vetzuren kunnen alleen uit voedsel gehaald worden. Het lijf kan ze niet zelf maken. Essentiele vetzuren: - Hond: Linolzuur en Linoleenzuur - Kat: Linolzuur, linoleenzuur en arachidonzuur ===Eiwitten=== Bouwstoffen van alle weefsels en organen. Eiwitten bestaan uit aminozuren. Een eiwit is een ketting aminozuren. Komt voor in vlees, vis, zuivel, eieren, peulvruchten en noten. Essentiele aminozuren moeten uit voedsel worden gehaald. Essentiele aminozuren voor Kat: Taurine ===Water=== Water bevat geen voedingsstoffen, maar is wel een onmisbare voedingsstof. * Een dier bestaat 60-70% uit water * Water is nodig bij chemische omzetting in de cellen * Transport van voedingsstoffen en afvalstoffen (o.a. in bloed) * Zorgt voor warmteregulatie * Nodig voor melkvorming ===Vitamine=== Zorgen voor verschillende functies in het lichaam. Wateroplosbare vitamines: * Vitamine B * Vitamine C Vetoplosbare vitamines: * Vitamine A * Vitamine D * Vitamine E * Vitamine K ===Mineralen=== Nodig voor lichaamsprocessen en -functies. Leveren geen energie. Macro-elementen: * Calcium (Ca): * Behoefte afhankelijk van lichaamsbouw, levensfase en prestaties * Belangrijk voor het skelet * Tekort en overmaat gevaarlijk * Fosfor (P): Van belang voor het skelet. In juiste verhouding met Calcium. * Magnesium, Natrium, Kalium en Ijzer Micro-elementen/ Sporenelementen: * Koper, Zink, Chroom, Fluoride, Mangaan, Seleen, etc. =====Functie Voedingsstoffen===== Voedingsstoffen kunnen Bouwstoffen, Brandstoffen, en/of Beschermende stoffen zijn. **Brandstoffen**: Voorzien het lichaam van energie. Hierdoor wordt de lichaamstemperatuur regelmatig gehouden en kan het lijf zich voortbewegen. Stoffen: Vetten, Koolhydraten, Eiwitten (bij gebrek aan andere brandstoffen) **Bouwstoffen**: Voorzien het lichaam met de stoffen die nodig zijn voor cel opbouw en cel vernieuwing. Stoffen: Eiwitten, Water, Mineralen **Beschermende stoffen**: Zorgen voor een gezond lichaam en helpen bij het herstel van ziekten. Stoffen: Mineralen, Vitamines, Vezels